DOLAR
15,8705
EURO
16,7763
ALTIN
925,25
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Mardin
Açık
27°C
Mardin
27°C
Açık
Çarşamba Açık
29°C
Perşembe Açık
26°C
Cuma Açık
27°C
Cumartesi Açık
30°C

Yezidîlik ve Yezidîler nedir? -11

Yezidîlik ve Yezidîler nedir? -11
07.05.2022
0
A+
A-

Yezidî inancı ile ilişkilendirilen Şeyh Adî’ye aşağıda konuları açıklanan kitapçıklar isnat edildi. Ancak bu kitapçıklarda yazılanlar ile Şeyh Adî’ye Yezidîler tarafından isnat edilenler arasında uyum görülmüyor.

İtikadı Ehli-Sünne ve’l-Cemaa: Şeyh Adî’nin Ehl-i Sünnet konusunda yazdığı muteber eserlerinden biridir. Kitap 3 bölümden oluşur. İlahi iradenin dışında bir gücün olmadığını ve bu güç olmadan hiçbir şeyin tecelli edemeyeceğini bildirerek tevhit inancını ve insanı tevhide götüren vasıtaları açıklar. Şeyh Adî’ye göre bu araçlar gelenek ile elde edilen sem’î ya da akılla elde edilen aklî olandır. Allah’ın sıfatlarını da ele alan Şeyh Adî bilhassa ‘kâdir’ sıfatını ayrıntılarıyla ele alarak iyilik ve kötülüğün Allah’tan olduğunu belirtir. Şeytan’ın da şer misalî Allah’ın mahlûkatından olduğunu istidlal etmek için ayet ve hadisleri zikreder. Kitabın ikinci kısmında iman konusu işlenmiştir. Şeyh Adî’ye göre iman, kalple niyet, dille teyit ve amelle ispat edilerek gerçekleşir. Allah’a olan itaat imanı artırırken itaatsizlik de imanı gevşetir. Müritlerine Kur’anıkerim’i ve Muhammet Peygamberin hadisini takip etmelerini salık vererek dört halifenin hayatlarını esas almalarını öğütler. Ali ve Muaviye’yi iyi niyetli insanlar olarak görür veya en azından öyle göstererek aralarındaki savaşın nefsî olmadığını söyler. Son bölümdeyse müritlerine bid’ata karşı nasıl tavır alacaklarını anlatır. Ayrıca ahir zamanda ortaya çıkacak kimine göre 72, kimine göre de 73 kola ayrılacak İslâm ümmetini yeniden yorumlar. Daha önce de işlenmiş konuları tekrarlamıştır. Dört halifeye karşı tutumu adil olmaktansa orta yolu tercih ettiğini gösterir. Muaviye b. ebû Süfyan ile Muhammet Peygamberin damadı ve yeğeni Eli b. ebû Talip arasındaki rekabette her ikisini de methetmesi Şeyh Adî’nin taraf olmak istemediğini gösterir.

Risaletün fiha zikru edeb-in Nefs: İslâm davası konu edildiği eserde, İtikadı Ehli-Sünne ve’l-Cemaa’da ele alınan teorik bilgilerin nasıl hayata geçirileceğini anlatılarak iyiliği emredip kötülüklerden kaçınmayı tavsiye eder. Şeyhlik mertebesine yeme, içme, çalışma, uyuma gibi gündelik çalışmalarla ulaşılamadığını, bilâkis okumak, züht ve ibadetle erişilebileceğini anlatır. Bu yola baş koyanın harcadığı hayatı için Allah’ın ebedi hayatı bahşedeceğini ve müminler için Kur’anıkerim’i okumanın önemini bildirir. Burada anlatılan nefis terbiyesi el-Gazzali’nin anlattıklarından farklı değildir. Zikri pek tavsiye etmeyen Şeyh Adî namazı da küçümser. Şeyh Adî’nin fikirleri artık su yüzüne çıkmaktadır. Önceki eserine nazaran cümleleri sıra dışı hal alır. Örneğin zikir konusunda “bilmelisin ki, zikrin en samimisi marifetin ateşini söndürür” cümlesiyle farkını ortaya koyar. Namaz konusunda ise bir çok tasavvuf ehlinde olduğu gibi O da küçümsemeyi tercih etmiştir. Bu haliyle bir fark ortaya koymamış olsa bile önceki eserindekilerle anlattığı Sünnî akideyle büyük bir tezat oluşturmaktadır.

Vesaya Şeyh Adî bin Müsafir ile’l-Halife Bu kitapçıkta Şeyh Adî bid’atla amel edenlere karşı savaşmayı tavsiye ediyor.

Vesaya li müridihi Kaid ve li sair müridin Müridi Kaid’e nasihat şeklinde yazılan bu kitapçık Ehl-i Sünnet’e karşı olanlara ve bidatle harekete edenlere karşı olmalarını tavsiye ediyor. Aynı zamanda da müritlerinin dünya zevklerini terk etmelerini ve çileci bir hayatı tercih etmelerini tavsiye ediyor.

 

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.