Güneydoğu Anadolu Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Çelik “Her “sığınmacı” haberi, ardında kaybedilmiş bir ev, yarım kalmış bir hikâye, belki de sessizce umut edilen bir gelecek barındırır.” dedi.
Gaziantep Kent Konseyi tarafından düzenlenen Göç Sivil Etkileşim Sempozyumu’nda bölge gazetecileri göç ve medya ilişkisini tartıştı.
Gazeteciler, sığınmacı haberlerinde kullanılan dilin toplumsal algıya etkisine dikkat çekerek, “empati ve adalet” vurgusu yaptı.
Gaziantep’te iki gün boyunca gerçekleştirilen Göç Sivil Etkileşim Sempozyumu, farklı illerden gazeteciler, cemiyet başkanları ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirdi. Sempozyumun en dikkat çeken bölümlerinden biri ise ikinci gün düzenlenen Bölge Gazetecileri Oturumu oldu.
Oturumun moderatörlüğünü Prof. Dr. Erdal Bay, Doç. Dr. Hüseyin Gülerce, sözcülüğünü ise Dr. Tuğba Konuk üstlendiği toplantıya Güneydoğu Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı ve Mardin Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Mehmet Çelik, Anadolu İnternet Gazetecileri Federasyonu Genel Başkanı, Gaziantep Basın Cemiyeti Başkanı Arif Kurt, Basın İlan Kurumu Genel Kurul Üyesi, Şanlıurfa Çalışan Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Tahir Gülebak, , Mersin Gazeteciler Cemiyeti Başkanı ve Akdeniz Gazeteciler Federasyonu Başkan yardımcısı A. Vahap Şehitoğlu, Anadolu Basın Birliği Genel Başkanı Bora Zor, Cumhurbaşkanlığı İletişim Ofisi Gaziantep Bölge Müdürü Mücahit Taşkın, Batman Çalışan Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Ercan Atay, Siirt Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Atilla Durak, Kahramanmaraş Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Aslan Deveboynu, Güneydoğu Gazeteciler Federasyonu Başkan Yardımcısı Hatice Türkan, Kilis Basın Cemiyeti Başkanı Abdullah Alpdağ, Citynews Arapça Haber Sitesi Editörü Hacı Dede katıldı.
Güneydoğu Anadolu Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı Ve Mardin Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Mehmet Çelik “Mardin’de Sığınmacı Haberciliği: Sınırda Gazetecilik, Merkezde İnsanlık” ile konuşmasına başladı.
“Bugün burada, sadece gazeteciliğin teknik bir meselesini değil, aynı zamanda vicdani bir sorumluluğu konuşmak için bir buradayız” diyen Çelik; “Tarihiyle, diliyle, inançlarıyla, medeniyetlerin buluştuğu bir şehir. Sadece bir sınır kenti değil; farklı halkların yüzyıllardır bir arada yaşadığı, çok dilli, çok kültürlü bir yaşamın gerçek mekânı.
Ancak son yıllarda Mardin, sadece kültürel zenginliğiyle değil, göçle, zorunlu yer değiştirmelerle ve yeniden başlamaya çalışan hayatlarla da anılıyor.
Bu şehir, binlerce sığınmacıya geçici değil, kalıcı bir yaşam alanı sunarken, biz gazetecilere de tarihi bir sorumluluk yüklüyor.
Gazeteciler olarak sahada karşılaştığımız ilk zorluk, bilgiye erişim ve güven meselesi.
Dil engelleri, geçmişte yaşanmış travmalar, resmi kurumların açıklama yapmadaki isteksizliği… Tüm bunlar, bizden hızlı haber değil, derinlikli gazetecilik bekliyor.
Artık bir gerçeği yazmak, sadece “kaç kişi geldi” demekle sınırlı değil; “kimdi, nereden geldi, ne yaşadı, şimdi neye tutunuyor?” sorularını da yanıtlamayı gerektiriyor.
Çünkü veri, bağlamdan koparsa sadece bir rakam olur. Ama bir insan hikâyesiyle birleşirse, toplumun vicdanına seslenen bir hafıza parçasına dönüşür.
Bugün Mardin’de hâlâ birçok haber, kriz merkezli bir dille yazılıyor.
“Sorun”, “yük”, “tehlike” gibi ifadeler, kamuoyunda korku ve öfkeyi körüklüyor.
Ama biz gazeteciler, bu söylemi dönüştürme gücüne sahibiz. Haber dili, ayrıştırıcı değil; açıklayıcı olmalı. Gerçekliğe yaslanmalı, klişelere değil. Ortak bir medya üretim kültürünü geliştirmeliyiz.
Çünkü Mardin bize gösteriyor ki:
Sığınmacı haberciliği ne sadece hak temelli bir gazeteciliktir, ne de yalnızca kriz anlarına dair bir refleks.
Bu aynı zamanda birlikte yaşamaya hazırlık sürecinin bir parçasıdır.
Ve medya bu sürecin ya kolaylaştırıcısı olur ya da önündeki en büyük engel.
Son olarak şunu hatırlatmak isterim:
Her “sığınmacı” haberi, ardında kaybedilmiş bir ev, yarım kalmış bir hikâye, belki de sessizce umut edilen bir gelecek barındırır.
Ve biz o hikâyeyi nasıl anlatırsak, toplum da onu öyle anlayacak.
Mardin, tıpkı Gaziantep gibi, yıllardır hem göçün hem de gazeteciliğin sınavını bir arada veriyor. Suriye iç savaşının ardından gelen göç dalgası, bu kentin sadece demografisini değil, sosyal dokusunu, kültürel ritmini ve medya alışkanlıklarını da değiştirdi.
Bugün Mardin’de sığınmacılara dair kullanılan dil, görsel tercihler, manşetler; sokaktaki insanın bakışını doğrudan etkiliyor.
Eğer medya, bu insanları sadece “mağdur” ya da “tehdit” olarak resmederse, halk arasında korku ve öfkeyi büyütür.
Ama eğer biz, çok dilli, çok kültürlü bir şehirde yaşadığımızı hatırlar ve haberlerimizde bu çok sesliliğe yer açarsak, toplumun dayanışma refleksini güçlendirmiş oluruz.
Gazetecilik etiği bize bunu söyler: Klişelerden uzak durmak, Herkesin sesini duyurmak Doğruluğu her şeyin önüne koymak gibi zorunluluk ve sorumluluklarımız var.
Aslında, doğru habercilik, sadece bilgi vermek değildir. Toplumsal barışa katkı sunmaktır.
Ve Mardin’in hikâyesi, sadece göçün değil; aynı zamanda birlikte yaşamanın, dayanışmanın ve gazeteciliğin dönüştürücü gücünün hikâyesidir.” Dedi.
Bölge gazetecileri; göç konusunda medyanın yalnızca haber aktaran bir araç olmadığını, aynı zamanda toplumsal algıyı şekillendiren ve karar alma süreçlerini etkileyen güçlü bir aktör olduğunu vurguladı. Katılımcı gazeteciler illerindeki “Göç hareketleri, yerel halkın göçmen veya sığınmacı yada misafir olarak gördüğüm yabancı uyruklu vatandaşlara bakış açısını ve etkileşimi dile getirdi. Sempozyumda ortaya çıkan görüş ve öneriler rapor haline getirilerek değerlendirmecilerin bilgisini sunulacak