Mardin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Başkanı Hatip Çelik: GAP illeri sanayi master planında açık ve somut şekilde yer almalı

Mardin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Hatip Çelik, İran merkezli savaşın bölge ekonomisine etkileri ve yeni sanayi alanları master planı hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu. Çelik, bölgede yaşanan savaş ortamının hem ticaret hem de lojistik hatlarını doğrudan etkilediğini belirterek, aynı zamanda sanayi planlamasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun dışarda bırakılmasının ciddi ekonomik sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Mardin Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen basın toplantısında konuşan Hatip Çelik, İran’da yaşanan çatışmaların bir an önce sona ermesini temenni ettiklerini ifade ederek bölgede kalıcı barışın tesis edilmesinin büyük önem taşıdığını söyledi.

Çelik, “Aynı coğrafyayı ve tarihi bağları paylaştığımız komşumuz İran’da yaşanan savaş yalnızca siyasi ve ekonomik değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel açıdan da bizleri derinden etkilemektedir. Temennimiz, bu savaşın bir an önce sona ermesi ve bölgemizde kalıcı barışın sağlanmasıdır.” dedi.

Başkan Çelik, İran’ın son yıllarda Mardin için önemli bir ihracat pazarı haline geldiğini belirterek özellikle İran üzerinden Türk Cumhuriyetleri’ne uzanan lojistik hattının bölge ekonomisi için kritik bir rol oynadığını vurguladı. Savaşın uzaması halinde Mardinli ihracatçılar, lojistik sektörü ve sınır ticaretiyle geçimini sağlayan birçok işletmenin olumsuz etkilenebileceğini dile getirdi.

“Bizler istikrarın, barışın ve ticaretin hâkim olduğu bir coğrafya istiyoruz. Çünkü bölgesel huzur, ekonomik kalkınmanın en temel şartıdır.” ifadelerini kullandı.

Mega endüstri bölgesi kararına eleştiri

Hatip Çelik, açıklamasında ayrıca yeni sanayi alanları master planına da değindi. 16 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan kararla 13 ilde toplam 59 bin hektarlık alanda 16 Mega Endüstriyel Bölge kurulmasının planlandığını hatırlatan Çelik, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun bu planlamada yeterince yer almamasının ciddi bir sorun olduğunu ifade etti.

Çelik, planın Marmara’daki sanayi yükünü iç kesimlere kaydırmayı hedeflediğini ancak Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun bu planın dışında bırakılmasının bölgeler arası kalkınmışlık farkını daha da artırabileceğini söyledi.

“Yeni sanayi alanları master planında GAP illeri açık ve somut şekilde gözetilmelidir. Aksi halde üretim dengesi batıya kayarken, bölgemiz yeniden göç veren bir coğrafyaya dönüşme riskiyle karşı karşıya kalacaktır.” dedi.

Teşvik sistemine dikkat çekti

Başkan Çelik, mevcut teşvik sisteminin bölgeler arası kalkınmışlık farkını kapatmada yeterli olmadığını da vurguladı. 2002–2024 yılları arasındaki yatırım teşvik verilerine göre dağılımın dengesiz olduğuna dikkat çekti.

Paylaşılan verilere göre, 1. Bölge (8 il) toplam teşviklerin yaklaşık %41’ini aldı. 1. ve 2. Bölge (21 il) toplam teşviklerin %61’ini aldı. 5. ve 6. Bölge (29 il) ise yalnızca %10 civarında pay alabildi. 6. Bölge (16 il) teşviklerden sadece %5 oranında pay aldı.

Çelik, bu tablonun bölgeden batı illerine doğru emek, sermaye ve beyin göçünü hızlandırdığını ifade ederek yeni sanayi planlamasında bu dengesizliğin giderilmesi gerektiğini söyledi.

Yeni ticaret ekseni Orta Doğu

Hatip Çelik, Doğu ve Güneydoğu Anadolu için Irak ve Suriye pazarlarının büyük önem taşıdığını belirterek bölge illerinin ihracatının yaklaşık %50’sinin bu ülkelere yapıldığını ifade etti.

Bölgenin genç nüfus potansiyeli, tarım ve hayvancılık altyapısı ile Türkiye’nin üretim gücüne önemli katkı sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirten Çelik, sanayi stratejisinin de bu gerçekler doğrultusunda şekillenmesi gerektiğini söyledi.

“Bölgeler arası gelişmişlik farkı göçle kapanmaz”

Sanayinin sadece üretim meselesi olmadığını, aynı zamanda nüfus hareketlerini ve ekonomik dengeleri belirlediğini dile getiren Çelik, şu ifadeleri kullandı:

“Bölgeler arası gelişmişlik farkı göçle kapanmaz. Eğer yeni ticaret eksenimiz Irak ve Suriye ise sanayi stratejisi de bu gerçeğe göre şekillenmelidir. Bölge, genç nüfus potansiyeli ve sınır ticareti avantajıyla üretime entegre edilmelidir.”

Haber Abdulkadir Admış

Screenshot