Mardin ile ilgili tarihte yayınlanan ilk görseller araştırmamızın bu bölümünde fotoğraf makinesinin icadından sonra, Mardin’in yayınlanmış ilk bilinen fotoğrafları konusunda yaptığımız incelemede önümüze 1899 tarihi çıkmaktadır. Daha eski fotoğraflara ulaşma imkanımız olursa onları da paylaşmak ümidi ile şimdilik 1899 tarihine tekrar dönelim.
Mardin’in bilinen en eski fotoğraf görselleri Alman hukukçu ve aynı zamanda Arkeolog olan Max von Oppenheim tarafından çekilmiştir. Bu fotoğrafların orjinalleri Berlin üniversitesinin arşivinde korunmaktadır.
Oppenheim Tell Halef kazıları için geldiği bölgeye zaman zaman Mardin’e uğramış ve Mardin ile ilgili çok harika onlarca fotoğraf çekmiştir. Oppenheim’in hayat hikayesini merak edenlere özetleyecek olursak:
Baron Max von Oppenheim (1860-1946), doğu kültürüne merakı neticesinde Suriye’nin Türkiye sınırına yakın bölgesinde bulunan Tel Halaf kentindeki M.Ö. 1. yüzyıldan kalma Arami Prensi’nin sarayına ait antik eserleri gün ışığına çıkarmıştı.
Max von Oppenheim, Almanya’nın Köln kentinde bankacı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Hukuk eğitiminin ardından Lübnan, Suriye, Mısır ve Türkiye gibi ülkeleri dolaştı. Seyahatlerini ailesi finanse ediyordu. Oppenheim, 1896 – 1909 yılları arasında Kahire’de Alman Başkonsolosluğu ataşesi olarak görev yaptı. Oppenheim Kahire’de Arapça öğrendi. Bir çok Avrupalının aksine, bedevilerin çöllerdeki mütevazı evlerine konuk olup, onlarla yakınlaştı. Sömürgeci yönetimden kurtulmak için tek çatı altında birleşmek isteyen İslam topluluklarıyla yakın ilişkiler kurdu. Bu nedenle sömürgeci İngiliz yönetimi Oppenheim’a şüpheyle yaklaşmaya başladı. Bedeviler, Oppenheim’a bazı ürkütücü taşlar bulduklarını ve onları tekrar gömdüklerini söylediler. Ardından Oppenheim’ı M.Ö. 1. yüzyılda Arami prensinin ikameti olan kalıntıların bulunduğu yere götürdüler. Oppenheim, bu muhteşem keşfi fotoğrafçılar eşliğinde detaylı şekilde belgeledi.
Oppenheim’in Mardin tarihine, çektiği fotoğraflarla çok büyük katkısı olmuştur. Onun fotoğrafları sayesinde Mardin’in o tarihlerdeki tarihi ve kültürel yaşamı hakkında çarpıcı görüntülere sahip oluyoruz. Özellikle tarihi binaların yüz on beş yıllık geçmişlerine baktığımızda restorasyon hatalarını daha yakından görme imkanına kavuşuyoruz. Ayrıca çekilen fotoğraflarda yaşama ve sosyal hayata dair çok harika objeleri gözlemlemek mümkün.