Araştırmacı-Gazeteci Yazar Faruk Muslu’nun Derik’te ki Kraterlerle İlgili Araştırma Yazısı…
Mardin’in Derik ilçesi sınırlarında yer alan Kuşçu (Gre Sarınce), Gıremin ve Söğütözü (Gıre Kijot) çevresindeki volkanik oluşumlar, yalnızca jeolojik yapılar değil; bu coğrafyanın milyonlarca yıllık hafızasıdır. Ancak bugün bu hafıza korunmuyor… aksine sessizce aşınıyor.
Bölgede Mezopotamya Gezi ve Kamp Derneği tarafından yapılan saha incelemeleri kapsamında, Dernek Başkanı Serdar Nas öncülüğünde alanda yerinde gözlemler gerçekleştirildi. Çalışma kapsamında ben de dernek heyetiyle birlikte sahada yer alarak bölgeyi yerinde gözlemledim ve yerinde gözlemler gerçekleştirdik.
Sahada görülen tablo aslında çok net: Doğa sessiz, ama izleri konuşuyor.
“Bu sadece taş değil, bir hafıza”
Yaptığımız yerinde gözlemler, meselenin yalnızca jeolojik bir konu olmadığını; aynı zamanda ciddi bir bilinç ve sorumluluk meselesi olduğunu ortaya koyuyor.
Derik’te karşılaşılan bu yapılar, sadece bir arazi formu değil; milyonlarca yıllık bir oluşum sürecinin izlerini taşıyan doğal arşiv niteliğinde. Bu kraterler, dünyanın nasıl şekillendiğini anlatan sessiz tanıklar gibi.
Ancak bugün geldiğimiz noktada bu hafıza korunmuyor, hatta yavaş yavaş siliniyor. En acı olan ise bunun artık olağan bir durum gibi kabul edilmesi.
Karacadağ’ın sessiz uzantısı
Uzman değerlendirmelerine göre bu yapılar, Karacadağ volkanizmasının uzantısı niteliğinde. Yeraltı suyu ile magmanın etkileşimi sonucu oluşan maar tipi kraterler ve volkanik bacalar, bölgenin jeolojik geçmişine ışık tutan önemli oluşumlardır.
Söğütözü (Gıre Kijot) çevresindeki kraterin belirgin çanak yapısı, Kuşçu (Gre Sarınce) bölgesinin yerleşime yakınlığı ve Gıremin’in topoğrafik yükselti formu, aslında tek bir gerçeği gösteriyor:
Bu bölge sıradan bir arazi değil, jeolojik bir arşivdir.
Peki sorun ne?
Sorun bilgi eksikliği değil.
Sorun, bilinenin korunmaması.
Bugün bölgede gözlemlenen tahribatın nasıl oluştuğu, kim tarafından yapıldığı ve neden engellenemediği soruları cevapsızdır. Daha da önemlisi, bu sessizlik artık başlı başına bir tabloya dönüşmüş durumdadır.
“Eğer bugün korunmazsa…”
Dernek Başkanı Serdar Nas, tehlikenin boyutunu şu sözlerle ifade ediyor:
“Bu alanlar hem bilimsel hem de turistik açıdan büyük değer taşıyor. Ancak geçmişte çeşitli müdahalelerle zarar görmüş durumdalar. Eğer bugün koruma altına alınmazsa, yarın bu mirası tamamen kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacağız.”
Bu sözler bir uyarıdan çok, gecikmiş bir çağrı niteliğinde.
Dolasıyla
Bir coğrafya düşünün…
Milyonlarca yıl boyunca şekillenmiş.
İçinde dünyanın hafızasını taşıyor.
Ve biz o hafızanın üzerinde yaşıyoruz.
Ama o hafıza korunmuyorsa, soru şudur:
Biz gerçekten neyin üzerinde duruyoruz?
Derik’teki kraterler yok olmuyor…
Biz görmezden geldikçe siliniyor.
